Không loại trừ, các 'nhóm lợi ích' sẽ đẩy đất nước vào nguy cơ khó lường

Từ hàng loạt đại án tham nhũng, kỷ luật cán bộ từ T.Ư tới địa phương thời gian qua, ông Lê Quang Thưởng, nguyên Phó trưởng ban thường trực Ban Tổ chức T.Ư (ảnh), đánh giá “các nhóm lợi ích” đang xuất hiện ở nhiều nơi và nếu không sớm có biện pháp kiên quyết, đất nước có thể đứng trước nguy cơ khó lường.
Theo nguyên Phó trưởng ban thường trực Ban Tổ chức T.Ư, những vụ việc như vụ án MobiFone mua 95% cổ phần Công ty cổ phần Nghe nhìn toàn cầu (AVG) là một điển hình của “nhóm lợi ích” liên kết với nhau để “làm bậy”, gây thiệt hại cho tài sản của nhà nước. “Rõ ràng đó là cuộc bắt tay giữa doanh nghiệp với những người giữ các chức vụ, trọng trách trong bộ máy nhà nước, thậm chí mua chuộc bằng hối lộ, từ đó dùng thủ đoạn nâng giá Công ty AVG để trục lợi”, ông Thưởng đánh giá và cho rằng, có thể vẫn còn những “nhân vật đứng sau” chưa được lôi ra ánh sáng trong vụ việc này...

Ảnh: Ngọc Thắng

“Hư hỏng”, sai phạm tập thể

Nếu không ngăn chặn được các “nhóm lợi ích”, sự cấu kết, móc ngoặc giữa các doanh nghiệp với những cán bộ, lãnh đạo hư hỏng trong bộ máy chính quyền, thậm chí là những cán bộ, lãnh đạo với nhau để thao túng quyền lực và trục lợi thì tôi e đất nước sẽ phải đối mặt với những nguy cơ khó lường 

Không chỉ vụ án AVG mà nhìn lại hàng loạt vụ việc tại các địa phương như TP.HCM, Đà Nẵng, mới đây nhất là Đồng Nai khi liên tiếp cả dàn lãnh đạo bị kỷ luật, thậm chí khởi tố, nhiều người lo ngại rằng các “nhóm lợi ích” đang xuất hiện phổ biến, thưa ông?
Chưa thể đánh giá là phổ biến nhưng rõ ràng là các nhóm lợi ích đang ngày càng nhiều lên. Đây là điều rất đáng lo ngại. Như ở Đồng Nai là một ví dụ. Mới cách đây một năm, một phó bí thư tỉnh ủy của tỉnh này là Phan Thị Mỹ Thanh bị cách hết chức vụ do ký nhiều văn bản để công ty của chồng có được các dự án béo bở của tỉnh. Rồi mới đây là một loạt lãnh đạo công an tỉnh, trưởng ban nội chính tỉnh ủy bị kỷ luật với hàng loạt sai phạm. Rõ ràng đây là sai phạm tập thể, “hư hỏng” tập thể đậm nét và có liên quan chặt chẽ tới nhau.
Hay như vụ Vũ “nhôm” (Phan Văn Anh Vũ - PV), đó phải là những mối quan hệ lợi ích rất chằng chịt, lắt léo chứ làm sao một người như Vũ “nhôm” lại có thể “bắt” cả dàn lãnh đạo TP.Đà Nẵng hay thậm chí là cả một thứ trưởng Bộ Công an quyền lực như Bùi Thành (Bùi Văn Thành - PV) ký hàng loạt giấy tờ bán nhà đất, công sản trái pháp luật cho Vũ “nhôm” được.
Sự cấu kết của các “nhóm lợi ích” để cùng nhau trục lợi rất rõ ràng. Nhưng theo ông vì sao trong thời gian dài, các “nhóm lợi ích” lại có thể thao túng, “lũng đoạn” như vậy? Như vụ việc AVG, có đại biểu Quốc hội còn không thể tin rằng, một hợp đồng lớn như vậy mà qua bao nhiêu quy trình vẫn không ai biết, không thấy ai nói gì?
Đúng là không thể có chuyện không ai biết, không ai thấy gì, song đã không ai nói ra. Tôi cho nguyên nhân ở đây chính là nguyên tắc tập trung dân chủ trong nội bộ đã không được thực hiện tốt. Trong nội bộ mà không phát huy dân chủ, không có đấu tranh thì không bật ra được cái đúng cái sai. Họp hành chỉ xuân thu nhị kỳ rồi chỉ đọc báo cáo. Khi phát biểu ý kiến thì nể nang, thậm chí sợ anh bí thư, chủ tịch không dám nói ra hoặc có nói thì chỉ nói theo. Nó dẫn đến sự “tê liệt” của các đảng bộ cơ sở ở nhiều cấp.
Ở đây cũng có “phần lỗi” của cơ quan kiểm soát quyền lực T.Ư như Ban Tổ chức T.Ư hay Ủy ban Kiểm tra T.Ư đã không giám sát chặt chẽ, kịp thời phát hiện khuyết điểm, sai phạm để răn đe, xử lý. Như vụ việc ở Đồng Nai, Đà Nẵng, TP.HCM, những sai phạm của các cán bộ, lãnh đạo đã xảy ra từ trước nhưng đáng tiếc là họ vẫn được quy hoạch, bổ nhiệm vào những vị trí lãnh đạo chủ chốt của địa phương... Khi địa phương, cơ sở thiếu dân chủ, thiếu tinh thần đấu tranh với cái tiêu cực, cái sai; cơ quan Đảng cấp trên lại thiếu kiểm tra, giám sát thì đương nhiên dẫn đến tiêu cực kéo dài.

Phát huy dân chủ là gốc

 “Phòng, chống tham nhũng là lĩnh vực khó, phức tạp. Nó đụng chạm đến lợi ích, đụng chạm đến con người, và lợi ích ở đây là lợi ích nhóm. Nó liên quan chằng chịt với nhau, ở các cấp, các ngành, rất lắt léo, đòi hỏi các cơ quan chức năng phải thực sự có bản lĩnh, có kiến thức, có kinh nghiệm, đặc biệt là phải trong sáng, công tâm, liêm khiết, phối hợp chặt chẽ”.

Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng

Rõ ràng cuộc đấu tranh với những tiêu cực, tham nhũng, với các “nhóm lợi ích” không hề đơn giản, thưa ông?
Vừa rồi chúng ta đã làm một loạt những vụ án lớn, đáp ứng được mong đợi của nhân dân. Những vụ tiêu cực tham nhũng đó không chỉ gây thiệt hại về tiền bạc, tài sản của nhà nước, nhân dân mà còn mất rất nhiều cán bộ, mất niềm tin. Nếu không ngăn chặn được các “nhóm lợi ích”, sự cấu kết, móc ngoặc giữa các doanh nghiệp với những cán bộ, lãnh đạo hư hỏng trong bộ máy chính quyền, thậm chí là những cán bộ, lãnh đạo với nhau để thao túng quyền lực và trục lợi thì tôi e đất nước sẽ phải đối mặt với những nguy cơ khó lường. Nhưng đây đúng là “cuộc chiến” không hề đơn giản khi các “nhóm lợi ích” hiện nay thường câu kết một cách ngầm ẩn, rất khó phát hiện.
Năm sau (2020), chúng ta sẽ tổ chức Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội XIII của Đảng, theo ông cần phải làm gì để ngăn chặn các “nhóm lợi ích” câu kết, chạy chọt để lọt vào cấp ủy, rồi vào T.Ư để rồi tiếp tục thao túng quyền lực và trục lợi cá nhân?