Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải chịu trách nhiệm trước Thủ tướng nếu để dịch tả lợn châu Phi lây lan

Mức hỗ trợ chưa hợp lý 

Để ngăn chặn dịch tả lợn châu Phi lan rộng, ảnh hưởng tới đời sống người dân, sáng 4/3, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã tổ chức Hội nghị trực tuyến triển khai giải pháp cấp bách khống chế Dịch tả lợn châu Phi. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã tới dự và chỉ đạo hội nghị. 

Về việc khó khăn trong chống dịch, theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), giá hỗ trợ hộ chăn nuôi có lợn buộc phải tiêu hủy theo quy định hiện nay là 38.000 đồng /kg lợn hơi, thấp hơn so với giá thị trường. Thậm chí, nhiều nơi chỉ hỗ trợ khoảng 27.000 đồng/kg và thời gian hỗ trợ kéo dài nhiều tháng.

Theo Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Phùng Đức Tiến, thủ tục hỗ trợ vướng vì quy định người chăn nuôi phải đăng ký và có xác nhận của chính quyền, nhưng thực tế các nội dung này không khả thi vì hiện cả nước có hàng triệu hộ chăn nuôi lợn đan xen trong các khu dân cư và hầu hết các hộ chăn nuôi không khai báo, đăng ký khi nuôi lợn. Do thủ tục hỗ trợ mất nhiều thời gian dẫn tới tình trạng người dân bán “chạy” lợn bệnh, lợn nghi bệnh, không báo cho chính quyền và cơ quan thú y.

Bên cạnh đó, từ cuối năm 2018 đến nay, nhiều địa phương đã thực hiện việc sáp nhập cơ quan thú y cấp tỉnh thành trung tâm dịch vụ kỹ thuật nông nghiệp; cơ quan thú y cấp huyện được sáp nhập thành trung tâm dịch vụ kỹ thuật nông nghiệp nhưng việc tổ chức triển khai các nhiệm vụ phòng, chống dịch bệnh động vật bị trì trệ, không hiệu quả. Tình trạng này dẫn tới nhiều bất cập như: Không tổ chức chủ động giám sát để kịp thời nắm bắt thông tin và báo cáo tình hình dịch bệnh; Không tổ chức thực hiện việc vệ sinh, tiêu độc khử trùng; Không triển khai tiêm phòng vắc xin; Không thực hiện các biện pháp kiểm dịch xuất, nhập vào địa bàn cấp tỉnh, không xử lý các trường hợp vi phạm,...

Ngoài ra, việc tổ chức đấu thầu thường mất nhiều thời gian, nhất là khi có dịch bệnh xảy ra ở phạm vi rộng, dẫn đến sử dụng hết lượng hóa chất dự phòng của các địa phương.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho biết: “Nhiều địa phương không bố trí kinh phí trả thù lao hoặc có bố trí nhưng mức trả rất thấp so với chi phí thực tế, nên dẫn đến tình trạng ngại hoặc không tham gia triển khai các hoạt động phòng, chống, nhất là khi cần phải thực hiện trong thời gian dài”.

Bên cạnh đó, nguồn nhân lực bị cắt giảm cơ học do tinh giản biên chế của hệ thống thú y các cấp, dẫn đến tình trạng không đủ người để thực hiện việc kiểm dịch động vật cũng như các hoạt động thú y khác.

Thậm chí, trong nhiều tình huống gấp, các trang thiết bị, phương tiện đi lại của nhiều địa phương và các cơ quan chuyên môn đã bị hỏng, không còn hoạt động hiệu quả.

Nâng mức hỗ trợ

Để ngăn chặn dịch tả lợn châu Phi lây lan, tại Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ đạo nghiêm cấm mọi hình thức vận chuyển, buôn bán, giết mổ, tiêu thụ lợn, sản phẩm của lợn nhập lậu, nghi nhập lậu, không rõ nguồn gốc, kể cả hình thức cho, tặng của các tổ chức, cá nhân và cư dân khu vực biên giới.

Huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc để tổ chức ngăn chặn, khống chế bệnh DTLCP; đặc biệt là các ngành Công an, Quân đội, Ban chỉ đạo 389, cơ quan hải quan các cấp,... siết chặt tình trạng buôn bán, vận chuyển lậu lợn, sản phẩm lợn.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cũng yêu cầu chủ tịch UBND các tỉnh phải chịu trách nhiệm trước Pháp luật và Thủ tướng nếu để dịch tả lợn châu Phi lây lan. Các tỉnh chưa có dịch càng phải vào cuộc mạnh mẽ hơn để ngăn chặn dịch bệnh. Bộ Thông tin Truyền thông phải tăng cường thông tin cho người dân hiểu và ngăn chặn dịch bệnh. Hạn chế việc vận chuyển lợn đường dài.  

Thủ tướng cũng yêu cầu nếu việc thanh toán cho người dân chưa phù hợp thì phải đề xuất với Chính phủ. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng ủng hộ phương pháp hỗ trợ cao hơn cho người dân có lợn bị chết do dịch tả lợn châu Phi.

Theo đó, Chính phủ cho phép hỗ trợ 80% giá thị trường đối với lợn con, lợn thịt và tăng gấp 1,5 đến 1,8 lần đối với lợn nái và lợn đực giống buộc phải tiêu hủy; đồng thời bỏ điều kiện phải khai báo và có xác nhận của UBND cấp xã khi nuôi lợn vì không khả thi. Kinh phí hỗ trợ lấy từ quỹ phòng, chống thiên tai của địa phương. Trong quá trình triển khai phải đảm bảo tính công khai, minh bạch và kịp thời hỗ trợ cho người chăn nuôi.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng đề nghị Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố khẩn trương xây dựng và ban hành kịch bản cho các tình huống dịch bệnh xuất hiện ở quy mô và phạm vi khác nhau tại địa phương để tổ chức triển khai kịp thời khi xảy ra dịch bệnh.

Thông tin, truyền thông sâu rộng để mọi người chăn nuôi, người tham gia buôn bán, giết mổ, vận chuyển lợn, sản phẩm lợn và cả xã hội cùng vào cuộc để kiểm soát tốt và không để dịch bệnh lây lan.