Bộ GD-ĐT tham vấn xây dựng Chiến lược tổng thể phát triển giáo dục đại học Việt Nam

Phát biểu tại đây, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ cho hay, GDĐH cần phát huy tốt kết quả của nền giáo dục phổ thông để đào tạo được một lực lượng lao động có trình độ chuyên môn cao, có các kỹ năng mềm, có tư duy sáng tạo và khả năng học tập suốt đời để đáp ứng và thích nghi với sự thay đổi liên tục của thị trường lao động toàn cầu.

Những tồn tại, yếu kém của GDĐH Việt Nam hiện nay được Bộ trưởng chỉ ra như chất lượng của lực lượng lao động được đào tạo trình độ đại học vẫn chưa đáp ứng tốt nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội và hội nhập quốc tế; Thiếu các nghiên cứu khoa học có chất lượng quốc tế từ các cơ sở GDĐH; Hạn chế về tự chủ đại học và trách nhiệm giải trình; Thiếu chính sách tạo động lực hiệu quả đối với đầu tư của xã hội, doanh nghiệp cho GDĐH; Cơ chế tài chính cho giáo dục ở cấp quốc gia lẫn cấp cơ sở chưa hiệu quả và thiếu bền vững.

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT cho rằng, những hạn chế này sẽ trở nên thách thức hơn khi Việt Nam tham gia sâu rộng vào chuỗi sản xuất toàn cầu; khi cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 đã và đang tạo ra những thay đổi sâu sắc về cơ cấu ngành/nghề lao động và những yêu cầu mới về năng lực và kỹ năng của người học; khi nhiều công nghệ mới, đặc biệt là công nghệ thông tin sẽ làm thay đổi căn bản về mô hình đào tạo, phương thức dạy và học với sự phát triển của đào tạo mở trực tuyến; và khi tự do thương mại, dịch vụ sẽ tạo ra sự cạnh tranh khốc liệt về cung, cầu nguồn nhân lực bậc cao giữa các quốc gia, trước mắt là trong cộng đồng ASEAN.

“Có nhiều nguyên nhân của những hạn chế, yếu kém mà GDĐH Việt Nam đang gặp phải, trong đó, một nguyên nhân quan trọng là thiếu một chiến lược phát triển dài hạn, khả thi và hội nhập với xu thế phát triển GDĐH của thế giới; một chiến lược được xây dựng trên cơ sở các nghiên cứu thực chứng, luận cứ khoa học vững chắc và đúc rút thực tiễn phát triển GDĐH của các quốc gia trên thế giới”, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nói.
Trong khi đó, Bộ GD-ĐT xác định tầm nhìn hệ thống GDĐH của Việt Nam là có khả năng đáp ứng hiệu quả nhu cầu nguồn nhân lực cho nền kinh tế tri thức; tiên phong và dẫn dắt quá trình đổi mới, sáng tạo trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; hội nhập toàn diện với hệ thống giáo dục đại học thế giới, từ đó góp phần quan trọng thúc đẩy năng lực cạnh tranh và sự thịnh vượng của quốc gia. Với tầm nhìn đến năm 2035, Bộ GD-ĐT mong muốn xây dựng và triển khai Chiến lược tổng thể phát triển GDĐH giai đoạn 2021-2030 để hiện thực hóa tầm nhìn này.

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT cho biết, bản chiến lược sẽ cụ thể hóa những định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về đổi mới giáo dục đào tạo nói chung và giáo dục đại học nói riêng trong đó bao gồm: định hướng về vai trò của nhà nước từ kiểm soát trực tiếp sang kiến tạo và đảm bảo chất lượng; đẩy mạnh thực hiện cơ chế tự chủ, trách nhiệm giải trình đối với cơ sở GDĐH; đổi mới quản trị đại học theo hướng hội nhập với thế giới.

Bản chiến lược sẽ tập trung vào 5 trụ cột: Tăng cường năng lực quản lý nhà nước và quản trị đại học; Quy hoạch mạng lưới các cơ sở GDĐH, tăng cường chất lượng và sự phù hợp của đào tạo và nghiên cứu khoa học; Đảm bảo tài chính bền vững cho GDĐH; Tăng cường minh bạch thông tin, truyền thông.

Chuỗi những hội nghị tham vấn ý kiến của các chuyên gia trong và ngoài nước sẽ được Bộ GD-ĐT phối hợp với Ngân hàng thế giới tại Việt Nam (WB) và một số tổ chức, cơ sở GDĐH tổ chức với mong muốn nhận được nhiều ý kiến đóng góp xây dựng, nhiều ý tưởng đổi mới của các cơ quan hữu quan, các chuyên gia, nhà nghiên cứu, nhà tuyển dụng, các thầy cô giáo, sinh viên; đặc biệt là các chuyên gia cấp cao của WB.