Chiều nay, UB Thường vụ QH thảo luận dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định một số cơ chế, chính sách tài chính - ngân sách đối với TP.HCM.

Báo cáo thẩm tra dự thảo, Chủ nhiệm UB Tài chính Ngân sách Nguyễn Đức Hải cho biết Chính phủ đề nghị thưởng thu vượt ngân sách cho TP một phần nhưng không quá 30% số tăng thu và không vượt quá số tăng thu ngân sách TƯ trên địa bàn so với thực hiện thu năm trước.

Chủ nhiệm UB Tài chính Ngân sách Nguyễn Đức Hải

UB Tài chính Ngân sách đề nghị bỏ cụm từ “một phần” thành “không quá 30% số tăng thu”.

Chính phủ cũng đề nghị TP được bổ sung có mục tiêu từ tăng thu ngân sách TƯ một phần không quá 70% số tăng thu ngân sách TƯ từ các khoản thu phân chia.

UB Tài chính Ngân sách đề nghị bỏ cụm từ “một phần” và tiếp tục giữ nguyên như Nghị định 61: “TP được bổ sung có mục tiêu từ tăng thu ngân sách TƯ không quá 70% số tăng thu ngân sách TƯ từ các khoản thu phân chia…”.

Tuy nhiên, ông Hải cho biết, UBND TP.HCM đề nghị, TP được bổ sung có mục tiêu từ tăng thu ngân sách TƯ tương ứng 70% số tăng thu ngân sách TƯ từ các khoản thu phân chia. Đồng thời, TP được thưởng 30% số tăng thu và không vượt quá số tăng thu ngân sách TƯ trên địa bàn so với thực hiện thu năm trước.

Chưa rõ nét đặc thù

Tuy nhiên, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thành Phong cho rằng cả 13 điều của dự thảo này vẫn trong khuôn khổ pháp lý hiện hành, chưa thấy rõ nét về tính đặc thù, phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho TP.HCM. Thậm chí có nội dung còn thắt chặt hơn so với quy định lâu nay.

Vì vậy ông Phong đề nghị: “TP được bổ sung có mục tiêu từ tăng thu ngân sách TƯ 70% số tăng thu ngân sách TƯ từ các khoản thu phân chia” và “TP được thưởng 30% số tăng thu và không vượt quá số tăng thu ngân sách TƯ trên địa bàn so với thực hiện thu năm trước”.

Về mức dư nợ vay, Chính phủ đề nghị quy định mức dư nợ vay của ngân sách TP không vượt quá 60% số thu ngân sách địa phương được hưởng theo phân cấp. Trường hợp cần thiết vay để thực hiện các dự án hạ tầng quan trọng mà mức dư nợ vay của ngân sách thành phố vượt quá quy định này, Chính phủ sẽ trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Tuy nhiên, ông Phong cho rằng dư nợ này có tính thêm cả vay của Nhà nước về cho vay lại. Nếu tính thêm cả các khoản này thì dư nợ vay của TP sẽ sát hoặc vượt mức được phép.

“Vấn đề quan trọng nhất là làm rõ tính tự chủ về ngân sách địa phương, cơ chế cho chính quyền địa phương huy động các nguồn tài nguyên ngân sách tự quyết định các khoản chi thuộc ngân sách địa phương.

“Với những nội dung nêu trong dự thảo Nghị định thì TP.HCM vẫn không có cơ chế nào để khai thác nguồn lực, tăng nguồn thu chủ động trong chi tiêu, nhất là huy động nội lực cho đầu tư cơ sở hạ tầng”, Chủ tịch TP.HCM bày tỏ lo lắng.

Phải có sự tự chủ lớn nhất cho TP

Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng nhất trí thưởng vượt thu cho TP.HCM 30% nhưng phải có điều kiện thu ngân sách TƯ cũng phải vượt.

“Ví dụ như năm 2016, TP.HCM vượt, Hà Nội vượt, nhưng nếu thưởng 30% thì ta phải tăng vay chi cho các nhiệm vụ khác nên tôi rất băn khoăn. Thưởng 30% khi ngân sách TƯ đảm bảo có vượt”, Bộ trưởng Dũng lý giải.

Bí thư Thành ủy Đinh La Thăng

Bí thư Thành ủy Đinh La Thăng bày tỏ mong muốn làm thế nào để TP thu vượt ngân sách, đóng góp nhiều cho ngân sách. Còn tỉ lệ 30%, 70% không quan trọng. Khi TP thu có tăng thì TƯ được 70%, còn TP chỉ có 30% thôi.

Bí thư Thăng cũng khẳng định TP có 30% thì ngân sách TƯ đã tăng lên rồi nên không có chuyện bội chi như Bộ trưởng Dũng lo ngại.

“TP đề nghị Quốc hội và Chính phủ cho TP chủ động nhất về thu chi trong khuôn khổ để TP thu được nhiều ngân sách hơn, nộp TƯ cao hơn”, Bí thư Thăng nhấn mạnh.

Đồng thời, ông đề nghị phần thưởng 30% thu ngân sách không phụ thuộc vào cả nước.

“Nếu phụ thuộc vào thì lại như 5 năm trước, vượt thu nhưng cả nước không cân đối được nên TP không được thưởng, gọi là thưởng nhưng thực chất chỉ thưởng trên giấy thôi, không mang tính động viên”, Bí thư Thăng nói.

Ông cũng cho hay, TP.HCM đang chuẩn bị một đề án không chỉ tăng ngân sách một con số mà sẽ tăng trưởng kinh tế hai con số. Nhưng muốn vậy TP phải được chủ động hơn về nhiều mặt, trong đó cả về tài chính, về tổ chức và cả về biên chế.

“Phải có sự tự chủ lớn nhất cho TP, không phải TP muốn trở thành vương quốc riêng đâu mà mong muốn tự chủ nhiều hơn để làm ra nhiều tiền hơn”, Bí thư Thăng giải thích.

Đồng ý với đề xuất của TP.HCM, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân lưu ý, TP.HCM là vùng động lực kinh tế của đất nước, là nguồn động lực nộp ngân sách rất lớn cho cả nước nên cần có những cơ chế đặc thù. Đã là đặc thù thì làm cho rõ tính đặc thù.

Kết luận, Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển thống nhất TP.HCM được thưởng 30%, còn hỗ trợ có mục tiêu “không quá 70%”; để đảm bảo cho thành phố phát triển thì mức vay được nâng từ 60% lên 70%, với lý do “khả năng trả nợ của TP là có.

Về đề nghị muốn tăng trưởng 2 con số thì cần nhiều nguồn lực nên cần “nới” tỷ lệ vay của TP lên 90%, Phó Chủ tịch QH bác: “Trước mắt chỉ tăng lên 70%, khi nào vượt được số này thì sẽ tính toán, bàn cụ thể sau”.