Xét xử sơ thẩm hình sự vụ “Cố ý gây thương tích” xảy ra thị xã An Nhơn (Bình Định): CẦN “MỔ XẺ” NHỮNG NGHI VẤN… TỪ BẢN ÁN SƠ THẨM (?!)

       Bản án hình sự sơ thẩm do TAND thị xã An Nhơn xét xử đã bị kháng cáo

Một cú đấm… gây thương tật 41%

Vụ án xảy ra vào ngày 24/12/2018. Trước đó, theo Cáo trạng, chiều ngày 23/12/2018, sau khi điều khiển xe tải về nhà ở tại địa chỉ 114 Ngô Văn Sở, phường Đập Đá, thị xã An Nhơn (Bình Định), Phan Ngọc Tiến nghe vợ mình là Phan Thị Liên úp mở cho biết, gia đình anh Trương Văn Cường đã kéo đến nhà gây sự (thực tế theo những người hàng xóm kể lại, người đến gây sự trước nhà bị hại là Phan Thị Liên, chứ không phải gia đình anh Cường - PV).

Nuốt cơn giận vào trong, 7 giờ sáng hôm sau, Tiến điều khiển xe mô tô đến thẳng nhà anh Cường, tại địa chỉ 45 Đô Đốc Tuyết, phường Đập Đá, thị xã An Nhơn (Bình Định) để quyết làm ra chuyện. Trước khi đi, Tiến đã kịp thủ sẵn vào cốp xe mô tô 01 con dao bằng kim loại dài 60 cm, lưỡi dài 35 cm, cán bằng gỗ tròn dài 25 cm được lấy từ trong xe ô tô tải của mình; và 01 bộ côn nhị khúc bằng gỗ được nối bằng đoạn xích kim loại dài 15 cm cất giấu vào trong người…

Đến nơi, Phan Ngọc Tiến cãi nhau lớn tiếng với ông Trương Văn Anh (cha ruột anh Cường). Lúc này anh Cường đang làm ở nhà xưởng phía sau liền bỏ dở công việc đi ra từ phía cửa hông. Khi thấy Tiến lớn tiếng với cha mình, Cường bức xúc chạy tới định dằn mặt, nhưng bị Tiến phản đòn bằng nắm đấm tay phải, đấm thẳng vào mắt trái. Cú đấm quá mạnh làm anh Cường choáng váng.

Luật sư Võ Hồng Nam: “Cùng với làm rõ những bất thường trong Bản án sơ thẩm, HĐXX phúc thẩm cần phải làm rõ hành vi phạm tội của bị cáo Tiến để có một phán quyết đúng đắn, tương xứng với hành vi phạm tội của bị cáo gây ra. Bỡi không thể chỉ có mỗi động tác ra tay bằng một nắm đấm mà bị cáo đã gây ra tỷ lệ thương tật cho bị hại tới 41%, trừ phi bị cáo dùng hung khí tác động vào nhiều lần…”.

Sau khi trấn tĩnh lại, anh Cường cố gắng nhặt một cục đá cùng với ông Anh lao tới chỗ Tiến. Lập tức, Tiến rút bộ côn nhị khúc từ trong người ra. Ông Anh và anh Cường bỏ chạy vào nhà, mỗi người cầm lấy 01 ống tuýp sắt và chạy ra. Thấy vậy, bị cáo lao đến xe mô tô mở nắp cốp lấy tiếp ra con dao đã cất giấu sẵn. May mắn là hành vi của cả hai bên đã được mọi người ngăn cản kịp thời nên hậu quả không phát sinh…
     
Sau đó, bị cáo được cha ruột là ông Phan Ngọc Trảng đến thuyết phục ra về. Anh Cường được người nhà chở đến Trung tâm Y tế thị xã An Nhơn cấp cứu, rồi chuyển tuyến đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bình Định tiếp tục điều trị, đến ngày 29/12/2018 xuất viện. Kết luận trưng cầu giám định pháp y do Trung tâm Pháp y tỉnh Bình Định thực hiện cho biết, anh Cường bị tổn thương cơ thể do nấm đấm của bị cáo gây nên là 41%. Dấu hiệu chính qua giám định ghi rõ, anh Cường bị “chấn thương gây rách giác mạc phức tạp, phòi tổ chức nội nhãn đã phẫu thuật cắt lọc tổ chức hoại tử, khâu giác mạc phúc tạp, bơm rửa tiền phòng và tổ chức nội nhãn, đặt vành mi cố định. Hiện kết mạc mắt trái sung huyết; thị lục mắt trái: đếm ngón tay”.
     
Hành vi của Phan Ngọc Tiến đã xâm hại nghiêm trọng đến sức khỏe của anh Cường trái pháp luật, gây nguy hiểm cho xã hội, gây mất ổn định tình hình trật tự trị an địa phương cần phải xử lý nghiêm theo pháp luật để giáo dục, răn đe và phòng ngừa chung. Theo đó Viện KSND thị xã An Nhơn đã truy tố Phan Ngọc Tiến vào tội “Cố ý gây thương tích” theo quy định tại điểm a, khoản 2 Điều 134 BLHS 2015, với khung hình phạt từ 2 – 6 năm tù giam. Tuy nhiên tại Bản án hình sự sơ thẩm số 30/2019/HS-ST ngày 22/7/2019, HĐXX Tòa án nhân dân thị xã An Nhơn đã tuyên xử bị cáo chỉ phải chịu khung hình phạt là 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo. Quyết định khó hiểu của HĐXX đã gây bức xúc và hoài nghi đối với gia đình bị hại và những người quan tâm đến vụ án.
     
Cần phải làm sáng tỏ những bất thường (?)
     
Để cho bị cáo được hưởng mức án “ưu ái” trong khung liền kề, HĐXX sơ thẩm viện dẫn 2 tình tiết giảm nhẹ được quy định tại điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 và Điều 65 BLHS 2015. Tuy nhiên nhìn từ kết luận điều tra, cáo trạng và lời khai của các bên tại phiên tòa cho thấy quyết định của HĐXX có sự bất thường.                       

Đơn kêu cứu của bị hại gửi đến các cấp lãnh đạo của tỉnh

Trong đơn kêu cứu gửi đến các cấp lãnh đạo có thẩm quyền, anh Trương Văn Cường cho biết: “Đã hơn 8 tháng trôi qua, kể từ ngày bị bị cáo hành hung gây ra hậu quả nặng nề, kinh tế gia đình tôi bị kiệt quệ vì phải lo chữa trị, không thể lao động kiếm tiền. Giờ mắt trái tôi bị hỏng, không những làm xấu xí gương mặt mà về lâu dài sẽ gây khó khăn cho tôi rất nhiều trong lao động mưu sinh, cũng như sinh hoạt hàng ngày. Hiện tinh thần của tôi rất suy sụp và khủng hoảng…”

     1. Trước phiên tòa, bị cáo Tiến công khai thừa nhận có dan díu, quan hệ bất chính với vợ của bị hại (tức chị Lâm Thị Bích Điệp). Hành vi của bị cáo không những làm phá hoại hạnh phúc gia đình người khác mà còn vi phạm Luật Hôn nhân và gia đình, lẽ ra bị cáo phải ý thức được việc làm sai trái đó mà dừng lại, nhưng vì để thỏa mãn sự ích kỷ của bản thân nên bị cáo đến gia đình anh Cường gây sự. Trong trường hợp này, không thể lý giải bị cáo đến nhà bị hại gây án nhằm để trút cơn tức giận (nếu có, thì đó là hành động của một kẻ muốn chứng tỏ mình là “anh hùng rơm” trong con mắt người tình).

Bỡi bị cáo thừa biết vợ mình là Phan Thị Liên vì ghen tuông nên thường xuyên đến nhà bị hại để gây sự với vợ của bị hại (thực tế là, trước khi xảy ra vụ án 02 ngày, vợ bị cáo cũng đã tới trước cổng nhà anh Cường chửi bới, dùng nhiều lời lẽ xúc phạm với chị Điệp - PV). Do đó nhận định của HĐXX: “Do bị cáo có quan hệ tình cảm với chị Điệp vợ bị hại nên khi bị cáo đi xe vắng nhà chị Điệp thường xuyên kiếm chuyện gây sự và đánh vợ bị cáo”… là không có cơ sở và trái với logic suy luận về bản năng tự nhiên của một người phụ nữ khi ngoại tình với chồng người khác. Hay nói cách khác, chị Điệp không đủ can đảm đến nhà chị Liên gây sự để “khỏa lấp” hành vi dan díu của mình với bị cáo.
   
Từ sự phân tích trên cùng với hậu quả thương tích gây ra cho bị hại 41%, theo Luật sư Bùi Phú Tuyên (Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh), hành vi của bị cáo được coi là hành vi phạm tội có tính chất côn đồ và phạm tội vì động cơ đê hèn – phù hợp theo quy định tại Nghị quyết 04 – HĐTPTANDTC/NQ ngày 29/11/1986 của Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định trong phần các tội phạm của BLHS; phù hợp với Án lệ số 17/2018/AL về tình tiết “Có tính chất côn đồ” được Hội đồng thẩm phán TANDTC thông qua ngày 17/10/2018 và được công bố theo Quyết định số 269/QĐ-CA ngày 06/11/2018 của Chánh án TANDTC. Theo đó, phải được coi là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự được quy định tại điểm d, đ khoản 1 Điều 52 BLHS 2015.
     
2. Trước khi đến nhà bị hại gây án, bị cáo đã chuẩn bị sẵn 02 loại hung khí nguy hiểm giấu sẵn trong người và trong cốp xe mô tô (01 con dao bằng kim loại và bộ côn nhị khúc). Đây là những phương tiện có khả năng gây nguy hại cho nhiều người – được BLHS 2015 quy định tại điểm n, khoản 1 Điều 52 là một trong những tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Rõ ràng là nếu như không có mọi người ngăn cản thì bị cáo Tiến còn gây ra hậu quả khó lường từ 2 loại hung khí mang theo…

Sau khi gây án, bị cáo Tiến không hề tỏ ra ăn năn hối cải như các cơ quan tố tụng nhận định, mà trái lại, theo Luật sư Võ Hồng Nam (Đoàn Luật sư tỉnh Bình Định) còn rất ngông nghênh, tỏ thái độ thách thức, xem thường pháp luật. “Hai tháng sau khi bị hại bị hành hung, phía bị cáo và gia đình bị cáo không hề tới lui thăm hỏi sức khỏe của bị hại. Thậm chí ngay cả đơn xin nộp tiền khắc phục hậu quả cũng do ông Phan Trường Dũng (cha vợ của bị cáo) làm và nộp thay” - LS Nam cho biết. Như vậy việc HĐXX, cho bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại điểm s, khoản 1 Điều 51 BLHS 2015 là không thật sự thuyết phục và không có cơ sở.
     
3. Theo quy định tại Điều 2 Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15/05/2018 của Hội đồng thẩm phán TANDTC hướng dẫn áp dụng Điều 65 của BLHS 2015 về án treo, “người bị xử phạt tù được xem xét cho hưởng án treo khi có đủ 3 điều kiện: Bị xử phạt tù không quá 3 năm; có nhân thân tốt; và có từ 02 tình tiết giảm nhẹ TNHS trở lên, trong đó có ít nhất 01 tình tiết giảm nhẹ TNHS… và không có tình tiết tăng nặng TNHS quy định tại khoản 1 Điều 52 của BLHS. Trường hợp có tình tiết tăng nặng TNHS thì số tình tiết giảm nhẹ TNHS phải nhiều hơn số tình tiết tăng nặng TNHS từ 02 tình tiết trở lên”. Trong khi đó, như đã phân tích ở trên, bị cáo Tiến có từ 2-3 tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự; và bị Viện KSND thị xã An Nhơn truy tố tại điểm a, khoản 2 Điều 134 BLHS 2015 có khung hình phạt từ 02 năm – 6 năm tù giam…
     
Như vậy việc HĐXX cấp sơ thẩm cho bị cáo được hưởng mức án 24 tháng tù nhưng cho hưởng tù treo (trong khung hình phạt liền kề), thời gian thử trách là 48 tháng là không phù hợp với quy định của pháp luật. Mức án đó không tương xứng với hành vi phạm tội của bị cáo đã gây ra đối với bị hại và càng không đủ sức răn đe, phòng ngừa chung cho xã hội… Những khuất tất đó, hy vọng sẽ được HĐXX phúc thẩm TAND tỉnh Bình Định “mổ xẻ” và làm sáng tỏ trong phiên tòa sắp tới, để có một Bản án phúc thẩm thật sự “tâm phục, khẩu phục”.