Nếu áp dụng theo quy định, thời điểm nghỉ hưu là ngày 1 của tháng liền kề sau tháng người đó đủ tuổi nghỉ hưu (nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi) thì cách tính chế độ nghỉ hưu của họ lệch sang tháng 1-2018. Vậy cách tính chế độ hưu của họ sẽ được tính theo năm 2017 hay năm 2018, vì nếu áp dụng theo cách tính từ ngày 1-1-2018, công thức tính tỉ lệ lương hưu sẽ có thay đổi.

Cụ thể, nếu tính theo năm 2017 (trước ngày 1-1- 2018), mức lương hưu hằng tháng của người lao động được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH, tương ứng với 15 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm thì tính thêm 2% đối với nam và 3% đối với nữ, mức tối đa bằng 75%.

Tuy nhiên, từ ngày 1-1-2018 (theo Điều 56 Luật BHXH), mức lương hưu hằng tháng của người lao động được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH, tương ứng với số năm đóng BHXH lao động nam nghỉ hưu vào năm 2018 là 16 năm, năm 2019 là 17 năm, năm 2020 là 18 năm, năm 2021 là 19 năm, từ năm 2022 trở đi là 20 năm; lao động nữ nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi là 15 năm. Sau đó cứ thêm mỗi năm được tính thêm 2% tính cả nam lẫn nữ, thay vì nữ tính thêm 3% như trước đây, mức tối đa bằng 75%.

Lao động nữ nghỉ hưu vào năm 2018 liệu tỉ lệ hưởng lương hưu có bị giảm?

Đồng thời mức lương hưu hằng tháng của người lao động nghỉ hưu trước tuổi quy định thì giảm 2%. Ngược lại từ đủ 16 năm đến dưới 20 năm đóng BHXH, cứ mỗi năm đóng tính thêm 2%.

Chẳng hạn một lao động nữ có 25 năm đóng BHXH sẽ được hưởng tỉ lệ lương hưu là 75% nếu nghỉ hưu vào năm 2017, còn nếu người này nghỉ hưu vào năm 2018 thì tỉ lệ hưởng lương hưu chỉ còn 65%. Vì từ năm 2018, mỗi năm đóng BHXH vượt 15 năm chỉ tính bằng 2% thay vì 3% trước đây.

Từ giao thoa về cách tính giữa hai thời điểm này, ông Trần Dũng Hà, Trưởng phòng Chế độ BHXH TP.HCM, cho rằng đây là vướng mắc thực tế sẽ phát sinh thời gian tới đối với lao động nam, nữ đủ tuổi nghỉ hưu vào tháng 12-2017. BHXH TP đang kiến nghị bộ, ngành điều chỉnh để áp dụng thực hiện, nếu không sẽ có nhiều thắc mắc từ người nghỉ hưu.

Ông Hà cho rằng hiện chưa có thống kê số lượng cụ thể những người rơi vào vướng mắc như thế này trên địa bàn TP. Đồng thời các bộ, ngành khi bàn tính phương án tháo gỡ vướng mắc này cần tính toán tổng thể cho các trường hợp tương tự.

Ông Điều Bá Được, Trưởng ban Thực hiện chính sách BHXH Việt Nam, xác nhận cơ quan này đã tiếp nhận nhiều ý kiến phản ánh và đề xuất hướng tháo gỡ từ BHXH các địa phương đối với người nghỉ hưu trong tháng 12-2017. Theo đó, BHXH Việt Nam đang cùng Bộ LĐ-TB&XH gấp rút rà soát những vướng mắc này để hướng dẫn cho hệ thống BHXH cả nước có căn cứ thực hiện.

Ông Trần Hải Nam, Vụ phó Vụ BHXH Bộ LĐ-TB&XH, nhìn nhận đây là vấn đề phát sinh trong quá trình giao thoa khi áp dụng các quy định mới về Luật BHXH từ ngày 1-1-2018. Tuy nhiên, để tháo gỡ vướng mắc này, Bộ LĐ-TB&XH đang phối hợp với BHXH Việt Nam rà soát tổng thể số người nghỉ hưu tháng 12-2017 để có văn bản hướng dẫn cho cơ quan BHXH thực hiện. Theo ông Nam, để tháo gỡ vướng mắc này cần rà soát toàn bộ các quy định liên quan hiện hành và quan điểm tháo gỡ theo hướng có lợi cho người lao động.