Phát hiện "vùng tối" bí ẩn hơn 1.500 năm dưới đáy Thái Bình Dương

Theo đó, một "vùng tối" ở phía bắc Thái Bình Dương có nước biển cổ xưa bị cô lập, không chuyển động theo phương thẳng đứng trong hàng thế kỷ.

Casimir de Lavergne, một nhà hải dương học tại Đại học New South Wales, Australia và nhóm cộng sự đã phát hiện thấy bên dưới bề mặt ở khu vực phía Bắc Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương có một "vùng tối", nơi nước biển gần như không có bất kỳ chuyển động thẳng đứng nào trong nhiều thế kỷ.

De Lavergne cho biết: "Thông qua phương pháp xác định niên đại bằng đồng vị carbon-14 cho thấy vùng nước biển cổ xưa nhất nằm ở phía bắc Thái Bình Dương với độ tuổi 1.500 năm. Tuy nhiên tính đến nay, chúng tôi đã phải nỗ lực rất nhiều để tìm hiểu lý do tại sao nó lại nằm quanh độ sâu 2.000m".

Vùng nước "già" bị cô lập dưới đáy đại dương. Ảnh: Fabien Roquet & Casimir de Lavergne

Cụ thể, nhóm nghiên cứu đã tiến hành phân tích chuyển động nước được gọi là sự lưu thông đảo ngược dưới biển sâu (hay abyssal overturning circulation) do hình dạng đáy biển gây ra.

Chính vì nguyên do này đã không cho nước biển nằm ở dưới sâu, có tỷ trọng nặng và lưu thông tới bề mặt.

Trong báo cáo công bố trên tạp chí Nature, nhóm nghiên cứu giải thích rằng: "Ở phía bắc của vĩ tuyến 32 độ Nam, sự phân bố chiều sâu của đáy biển đã khiến vùng nước có tỷ trọng lớn ở phía nam chảy về phía bắc dưới độ sâu khoảng 4 km, và sau đó quay trở về phía Nam ở độ sâu lớn hơn 2,5 km".

Điều này nghĩa là ở khu vực phía bắc Thái Bình Dương có một "vùng nước già" bị cô lập trong khoảng 6.000 km từ tây sang đông và 2.000 km từ bắc xuống nam. Vùng nước sâu chảy thành một vòng lặp và hầu như không bao giờ có cơ hội chạm tới bề mặt.

Ryan Holmes, một thành viên của nhóm nghiên cứu tại Trung tâm Khoa học Hệ thống khí hậu ARC (Australia), cho biết: "Chúng tôi phát triển một lý thuyết để giúp giải thích cho tất cả những quan sát của chúng tôi. Nó chỉ đơn giản là phụ thuộc vào hình dạng của đáy biển".

Không phải là vùng nước có sự sống phát triển mạnh mẽ, nhưng đây cũng không phải là một vùng chết. Ảnh: Shutterstock

Do vùng nước bị mắc kẹt gần như không bao giờ tới bề mặt địa dương và địa hình đáy biển, nên nồng độ oxy trong vùng tối sẽ thấp hơn nhiều so với các vùng biển đang ngồi cao trên biển. Tuy nhiên, vùng bóng tối vẫn có thể hỗ trợ sự sống.

Nhà nghiên cứu de Lavergne cho hay: "Đây không phải là vùng nước có sự sống phát triển mạnh mẽ, nhưng điều đó không đồng nghĩa nó là một vùng chết".

Các nhà khoa học cho rằng có thể tồn tại một vùng bóng tối tương tự nằm ở Ấn Độ Dương.

Nghiên cứu này được cho là giúp các nhà khoa học có thêm nhiều dẫn chứng để tìm hiểu về những tác động trong tương lai của biến đổi khí hậu và sinh thái của các địa dương trên Trái Đất.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature.

Nguồn: Sciencealert, Surfer