Một số mộ phần đã và đang xây dựng bên ngoài phạm vi Nghĩa trang Quy Nhơn.

Công khai mua bán nơi "yên nghỉ"

Cuối tháng 2-2017, trong vai người có nhu cầu mua đất chôn cất, xây dựng mồ mả, chúng tôi tìm về khu vực hồ Đại Hàn để thâm nhập "thị trường bất động sản" đặc biệt này. Tại đây, chúng tôi gặp một phụ nữ có tên Tám (trú P. Bùi Thị Xuân), đon đả: "Khu đất nằm cạnh Nghĩa trang Quy Nhơn này là của gia đình tôi, muốn mua bao nhiêu lô (phần mộ) cũng có. Các anh thích mua vị trí nào cứ lựa chọn". Khu đất mà bà Tám đề cập rộng hàng ngàn mét vuông nằm ở hướng Tây Bắc của Nghĩa trang Quy Nhơn. Trên khu đất đã có nhiều mộ phần mới, còn tại các vị trí đất trống, bà Tám thuê thợ đào và xây sẵn huyệt mộ để bán cho những người có nhu cầu. Một huyệt mộ có giá dao động từ 10 - 30 triệu đồng, tùy diện tích (khoảng 12 - 15m2) và tùy vị trí mặt tiền hay bên trong. Khi chúng tôi băn khoăn về tính hợp pháp của việc mua bán đất huyệt mộ, bà Tám trấn an: "Các anh không phải lo, khu đất này gia đình tôi sử dụng, canh tác từ trước năm 1975. Nếu các anh đồng ý mua, tôi sẽ viết giấy bán và đảm bảo việc chôn cất, xây dựng mộ không bị cản trở...".

Tiếp tục tìm hiểu về tình trạng này, chúng tôi được biết, ở khu vực phía Tây Nam của Nghĩa trang Quy Nhơn, có nhiều khoảnh đất đã được san ủi bằng phẳng. Chủ của những khoảnh đất này chỉ bán cho những ai có nhu cầu mua từ 10 lô (mộ phần) trở lên. Hiện nơi này đã có nhiều người mua đất, chôn cất người thân hoặc quy tập mồ mả của gia đình, họ tộc rộng hàng trăm mét vuông. Theo Ông D. (trú P. Bùi Thị Xuân), một người mua bán "bất động sản" ở đây tiết lộ: "Dù phải bỏ ra khoản tiền khá lớn nhưng nhiều người vẫn chọn mua đất ngoài Nghĩa trang Quy Nhơn, bởi họ có thể chôn cất người thân, dòng tộc tại một nơi tập trung. Hơn nữa, khi xây mộ, họ thuê thợ làm với giá thấp hơn nhiều so với việc xây mộ bên trong nghĩa trang".

Một người đang đào huyệt mộ tại khu "nghĩa trang" tự phát của bà Tám.

Địa phương quản không xuể!?

Trao đổi với chúng tôi về tình trạng này, bà Nguyễn Thị Tường Vi - Chủ tịch UBND P. Bùi Thị Xuân, cho biết: "Đất một số người dân san ủi mặt bằng thuộc loại đất nông nghiệp chưa được Nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng. Việc người dân tự ý phân lô, bán để xây mồ mả là hành vi sử dụng đất sai mục đích. Địa phương kịch liệt phản đối việc này, nhưng do UBND phường phải giải quyết nhiều công việc, còn những người vi phạm lén lút thực hiện nên khó xử lý triệt để...". Tiếp lời, ông Lê Sinh Trọng, cán bộ địa chính P. Bùi Thị Xuân, cho rằng: "Trong năm 2016, phường đã kiểm tra, lập biên bản vi phạm và chuyển UBND TP Quy Nhơn xử lý 4 trường hợp. Chúng tôi đã hết sức nỗ lực, nhưng UBND phường đâu thể theo dõi mọi lúc, mọi nơi" (!?).

Theo lời của cán bộ địa chính và Chủ tịch UBND P. Bùi Thị Xuân, việc phát hiện, ngăn chặn, xử lý nạn mua bán đất thổ mộ gây nhiều khó khăn cho địa phương. Thế nhưng, chúng tôi tìm hiểu thì tình trạng này diễn ra công khai; hoạt động xây dựng mồ mả tại các khu "nghĩa địa" tự phát (như khu của bà Tám) diễn ra thường xuyên.

Trong khi đó, ông Võ Duy Trinh-Phó trưởng Phòng Quản lý đô thị TP Quy Nhơn, cho rằng: "Phòng Quản lý đô thị thành phố chưa nắm rõ thông tin về tình trạng mua bán đất thổ mộ tại khu vực gần Nghĩa trang Quy Nhơn. Nếu quả thực có việc này, trách nhiệm chính trong việc ngăn chặn, xử lý thuộc UBND P. Bùi Thị Xuân và Đội trật tự đô thị TP Quy Nhơn". Như vậy, đơn vị có trách nhiệm chính trong việc ngăn chặn, xử lý tình trạng tự ý mua bán đất thổ mộ đã được "chỉ mặt, đặt tên". Dư luận đang trông chờ vào hành động kiên quyết, mạnh mẽ từ đơn vị có trách nhiệm để giải quyết dứt điểm tình trạng này.