Theo Tín ngưỡng, phong tục và những kiêng kỵ dân gian Việt Nam do Ánh Hồng biên soạn, người Việt xưa tin rằng, vào một tuổi nhất định, người ta thường gặp vận hạn (những chuyện không may).

Đây không hoàn toàn là quan niệm mê tín, xét ở khía cạnh khác, những năm tuổi này cũng có tương quan với những chu kỳ biến đổi (có nhiều khả năng bất lợi) về sinh học của đời người.

Muốn giảm nhẹ điều này, người ta thường cúng giải sao (dâng sao giải hạn) vào đầu năm hoặc hàng tháng. Lễ dâng sao giải hạn có thể thực hiện tại chùa hay tại nhà.

Nguồn gốc sùng bái sao có ở Trung Hoa cổ đại. Thời đó, khoa học thiên văn cổ nhận định rằng, sự vận chuyển của các tinh tú trên bầu trời có ảnh hưởng to lớn với mọi sinh vật trên Trái đất.

Từ học thuyết chiêm tinh hình thành từ thời nhà Chu, người ta tin rằng mỗi năm đời người ứng với một sao hạn.

Có tất cả 9 sao chiếu mệnh: La Hầu, Thổ Tú, Thủy Diệu, Thái Bạch, Thái Dương, Vân Hớn, Kế Độ, Thái Âm, Mộc Đức. Trong đó, xấu nhất với đàn ông là sao La Hầu, đàn bà là sao Kế Đô (ứng vào 10, 19, 28, 37, 46, 55, 64, 73, 82 tuổi Âm lịch).

Hàng nghìn người ngồi dưới đường làm lễ dâng sao giải hạn tại Hà Nội. Ảnh: Lê Hiếu.

Tuy nhiên, trái với quan điểm tục cúng dân sao giải hạn đầu năm không hoàn toàn mê tín của Ánh Hồng, Thượng tọa Thích Nhật Từ - Ủy viên Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam cho rằng tục này hoàn hoàn mê tín dị đoan.

Thượng tọa nhận định cúng sao phát xuất từ tập tục coi bói. Người ta thường coi năm nay bị sao xấu nào chiếu mạng, có thể bị tam tai, gặp những hạn vận xấu nên mới bày ra cúng sao giải hạn.

Sư thầy khẳng định: “Đây là quan niệm hoàn toàn mê tín dị đoan, gieo rắc niềm tin không có cơ sở khoa học và nhân quả. Người tin sẽ rơi vào nỗi sợ hại nghiêm trọng, tác động đến tâm lý, thái độ sống và thậm chí là sự sinh hoạt thường nhật của họ”.

“Xui hay hên, tốt hay xấu, hạnh phúc hay khổ đau, thành công hay thất bại đều là những điều diễn ra hàng ngày trong cuộc sống của con người”, thượng tọa nhấn mạnh.

Sách Tín ngưỡng, phong tục và những kiêng kỵ dân gian Việt Nam đưa ra phép cúng sao:

- Sao La Hầu cúng ngày 8, dùng 9 ngọn đèn, lạy về hướng bắc.

- Sao Thổ Tú cúng ngày 19, dùng 5 ngọn đèn, lạy về hướng tây.

- Sao Thủy Diệu cúng ngày 21, dùng 7 ngọn đèn, lạy về hướng bắc.

- Sao Thái Bạch cúng ngày 15, dùng 8 ngọn đèn, lạy về hướng tây.

- Sao Thái Dương cúng ngày 27, dùng 12 ngọn đèn, lạy về hướng đông.

- Sao Vân Hớn cúng ngày 29, dùng 15 ngọn đèn, lạy về hướng nam.

- Sao Kế Đô cúng ngày 18, dùng 22 ngọn đèn, lạy về hướng tây.

- Sao Thái Âm cúng ngày 26, dùng 7 ngọn đèn, lạy về hướng tây.

- Sao Mộc Đức cúng ngày 25, dùng 20 ngọn đèn, lạy về hướng đông.