Bia lưu niệm cuộc biểu tình năm 1931 tại cây số 7 Tài Lương (Thôn Tài Lương 3, xã Hoài Thanh Tây, huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định)

Chuyện lạ này xảy ra khi tổ chức đấu thầu gói thầu số 01-XL dự án di tích lịch sử "Địa điểm lưu niệm cuộc biểu tình năm 1931 tại cây số 7 Tài Lương", do UBND huyện Hoài Nhơn (tỉnh Bình Định) làm chủ đầu tư.

Không nghe thì... đừng trách

Bà Lê Thị Lan - đại diện liên danh nhà thầu là Công ty TNHH xây dựng Nguyên Tín (xã Hoài Tân, huyện Hoài Nhơn) và Công ty TNHH Tuân Hùng (tỉnh Nghệ An, gọi tắt là Liên danh Nguyên Tín - Tuân Hùng) - phản ảnh ngày 3-12-2017, khi đang chuẩn bị hồ sơ dự thầu thì ông Cao Thanh Thương - chủ tịch UBND huyện Hoài Nhơn - điện thoại cho bà đề nghị không tham gia đấu thầu. 

"Tối 8-12-2017, ông Thương hẹn tôi uống cà phê và tiếp tục đề nghị liên danh tôi rút khỏi cuộc đấu thầu, huyện sẽ giao các công trình khác. Tôi không đồng ý, chủ tịch huyện đề nghị tôi phải suy nghĩ và trả lời trước ngày mở thầu" - bà Lan cho hay.

Chiều 10-12-2017, một ngày trước khi Ban quản lý dự án đầu tư - xây dựng huyện Hoài Nhơn tổ chức mở thầu gói thầu 01-XL, bà Lan nhắn tin cho ông Thương rằng liên danh của bà vẫn tham gia đấu thầu. 

Sáng sớm 11-12, khoảng 45 phút trước khi đóng hồ sơ mời thầu, ông Thương nhắn tin cho bà Lan: "Em đã nói hết tình hết nghĩa với chị rồi. Nếu chị không nghe thì em cũng không còn gì để nói với chị. Mọi việc sau này chị tự lo liệu và đừng trách gì lãnh đạo huyện nhé. Em sẽ không bao giờ gọi chị nữa. Cây muốn lặng mà gió chẵn (chẳng) ngừng".

Tin nhắn của ông Cao Thanh Thương gửi bà Lê Thị Lan trước giờ mở thầu - Ảnh: D.TH

Trao đổi với chúng tôi, ông Thương nói trước khi tổ chức cuộc đấu thầu gói thầu trên, ông có gặp bà Lan. 

"Tôi và chị Lan có tình cảm chị em lâu rồi. Vừa rồi thấy chị ấy làm một số công trình ở huyện khác nhưng khó khăn về vốn, nên với dự án này tôi rất lo. Tôi có động viên chị ấy, đại khái không biểu rút, mà chỉ là nên cân nhắc (việc dự thầu). Tôi nói với chị là sau này huyện có xin được công trình nào khác thì bố trí để chị làm" - ông Thương cho biết. 

Ông cũng xác nhận đã nhắn bản tin cho bà Lan như nội dung bà phản ảnh. "Tôi nhắn tin ấy là chỉ muốn dàn xếp trong địa bàn của huyện yên ổn" - ông Thương giải thích.

Rớt thầu

Theo biên bản mở thầu ngày 11-12-2017, trong số 5 nhà thầu tham gia đấu thầu, Liên danh Nguyên Tín - Tuân Hùng bỏ giá thấp nhất với 17,5 tỉ đồng, thấp hơn so với giá trị gói thầu được UBND huyện Hoài Nhơn phê duyệt 1,7 tỉ đồng. 

Thế nhưng ngày 3-1-2018, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Hoài Nhơn thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu lại là công ty khác, có giá bỏ thầu thấp hơn giá trị gói thầu được phê duyệt chưa đến 100 triệu đồng. 

Lý do Liên danh Nguyên Tín - Tuân Hùng bị loại là không vượt qua bước đánh giá tính hợp lệ của hồ sơ dự thầu.

Ông Trần Văn Thư - giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Hoài Nhơn, đại diện bên mời thầu - giải thích: Liên danh Nguyên Tín - Tuân Hùng có phân chia khối lượng công việc mỗi thành viên là 50%, nhưng trong nội dung thì phần Nguyên Tín ghi "thi công một phần khối lượng san nền và các hạng mục", còn phần Tuân Hùng ghi "thi công các hạng mục còn lại của gói thầu" là không cụ thể. 

"Tổ chuyên gia của bên mời thầu đã có văn bản hỏi Sở Kế hoạch và đầu tư về trường hợp này, sở trả lời là không hợp lệ" - ông Thư lý giải.

Tuy nhiên, cũng chính trong hồ sơ mời thầu lại có quy định "trường hợp hồ sơ dự thầu của nhà thầu thiếu tài liệu chứng minh tư cách hợp lệ, năng lực và kinh nghiệm thì bên mời thầu yêu cầu nhà thầu làm rõ, bổ sung tài liệu". 

Việc này thực hiện bằng trao đổi qua văn bản, trường hợp cần thiết có thể mời nhà thầu có khả năng trúng thầu làm việc trực tiếp.

Theo bà Lan, Liên danh Nguyên Tín - Tuân Hùng không nhận được văn bản cũng như thư mời làm việc để chứng minh tư cách hợp lệ, năng lực và kinh nghiệm từ khi mở thầu đến khi thông báo bị loại thầu.

 "Họ loại liên danh chúng tôi mà không cho chứng minh, giải thích theo quy định trong hồ sơ mời thầu. Trước đấy, các năm 2011, 2016, công ty tôi từng liên danh với các đơn vị khác thực hiện hai dự án do UBND huyện Hoài Nhơn làm chủ đầu tư, cũng lập hồ sơ thỏa thuận liên danh giống như hồ sơ này nhưng sao được chấm trúng thầu?" - bà Lan bức xúc.

Liên quan tới vụ việc, ông Nguyễn Thái Hường - phó phòng đấu thầu, thẩm định và giám sát đầu tư Sở Kế hoạch - đầu tư Bình Định - xác nhận có tham mưu để lãnh đạo sở trả lời văn bản của Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Hoài Nhơn về tính hợp lệ của hồ sơ dự thầu Liên danh Nguyên Tín - Tuân Hùng. 

"Chúng tôi tham mưu trả lời trên cơ sở điều mà họ hỏi, còn nếu trong quy định có việc phải yêu cầu nhà thầu có khả năng trúng thầu chứng minh hồ sơ dự thầu thì bên mời thầu phải thực hiện. Ở trường hợp này, phải để liên danh giải thích rõ "một phần khối lượng", "các hạng mục còn lại" rồi mới xét tiếp trước khi quyết định loại hoặc chấm trúng thầu" - ông Hường nói.
 

Luật sư Nguyễn Tường Linh (Đoàn luật sư tỉnh Khánh Hòa):

Có dấu hiệu vi phạm Luật đấu thầu

Việc làm của chủ tịch UBND huyện Hoài Nhơn có dấu hiệu vi phạm các hành vi bị cấm trong đấu thầu, quy định tại khoản 2 điều 89 Luật đấu thầu. Đó là "lợi dụng chức vụ, quyền hạn để can thiệp bất hợp pháp vào hoạt động đấu thầu".

Chuyện bên mời thầu loại nhà thầu bỏ giá thấp nhất cũng cần phải được xem xét lại toàn diện. Theo tôi, UBND tỉnh Bình Định cần thanh tra toàn bộ hoạt động mời thầu gói thầu số 01-XL. Nếu có đủ chứng cứ xác định có việc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để can thiệp trái pháp luật vào hoạt động đấu thầu, dẫn đến làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu thì phải hủy thầu theo khoản 4 điều 17 Luật đấu thầu.