Phó giám đốc BV K TƯ chỉ ra cách phòng ung thư rẻ tiền cần làm ngay

Gia tăng bệnh ung thư

Theo thống kê, năm 2000 Việt Nam có khoảng 69.000 ca ung thư mắc mới, năm 2015 lên đến 150.000 ca mắc mới. Ước tính đến năm 2020 số ca ung thư mắc mới ở Việt Nam sẽ xấp xỉ 200.000 người. Như vậy, số ca mắc mới ung thư tăng dần theo từng năm.

Tại hội thảo về Phòng chống ung thư toàn quốc mới được tổ chức cuối tháng 7, các báo cáo đưa ra số ca mắc ung thư tăng nhanh trong những năm gần đây do 3 nguyên nhân chính: hút thuốc lá, thực phẩm bẩn, môi trường ô nhiễm, tuổi thọ tăng, trong đó tác nhân thực phẩm không an toàn đứng hàng đầu, chiếm khoảng 35%.

Ung thư xảy ra ở mọi lứa tuổi, 80% trường hợp mắc ung thư từ 45 tuổi trở lên. Mọi bộ phận trên cơ thể đều có thể bị ung thư và ở người có khoảng 100 loại ung thư khác nhau. Các yếu tố môi trường là tác nhân lớn gây ra bệnh ung thư như hút thuốc lá, chế độ ăn, bệnh nhiễm trùng, hóa chất, phóng xạ… Với những người thừa cân, béo phì tăng nguy cơ ung thư vú, đại tràng, nội mạc tử cung, thực quản, thận, túi mật.

Cùng với ô nhiễm môi trường, thuốc lá cũng là một trong những nguy cơ gây ung thư. Trong khói thuốc chứa hàng nghìn loại hóa chất, trong đó có gần 70 chất gây ung thư, đáng kể nhất là ung thư phổi và ung thư vòm họng… Trong khi đó, một nửa số nam giới ở nước ta nghiện thuốc lá, thuốc lào, chưa kể 1,4% nữ giới cũng hút thuốc và gần 40.000 người không hút thuốc nhưng thường xuyên hít phải khói thuốc.

Thuốc lá là nguyên nhân của 30% các loại ung thư ở người như ung thư phổi, thanh quản, thực quản, tụy...Rượu, bia gây nhiều loại ung thư như ung thư miệng, họng, thanh quản, vú... Tỷ lệ mắc ung thư gan ở nam giới cao thứ ba sau ung thư phổi và dạ dày, nguyên nhân chính là do xơ gan vì sử dụng rượu bia quá mức.

Ung thư đang là vấn đề lớn của nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Tỷ lệ tử vong do bệnh ung thư cao gấp 9 lần số người chết do tai nạn giao thông. Tỷ lệ tử vong cao là do đa phần người bệnh đi khám, phát hiện, điều trị muộn - ước tính có số này khoảng trên 70%.

Phòng bệnh bằng những cách rẻ tiền

Nhìn tổng quan trên bản đồ ung thư thế giới, tỉ lệ mắc của Việt Nam không cao, tuy nhiên tỉ lệ tử vong tương đối lớn, xếp vị trí 56/185 quốc gia và vùng lãnh thổ với tỉ lệ 104,4/100.000 dân. Vào năm 2016, tỉ lệ tử vong của Việt Nam ở mức 110/100.000 dân.

Năm loại ung thư có tỉ lệ mắc nhiều nhất tại Việt Nam gồm: Ung thư gan hơn 25.000 ca ( chiếm 15,4%), kế đó là ung thư phổi (14,4%), ung thư dạ dày (10,6%)...

Trong báo cáo về phòng bệnh ung thư, PGS Lê Văn Quảng – Phó giám đốc Bệnh viện K trung ương cho biết, phòng bệnh hơn chữa bệnh và phòng ung thư không bao giờ là quá muộn. Các tác nhân gây ung thư đã được chỉ rõ và cách phòng bệnh là tránh xa, hạn chế tác nhân đó.

Thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư. Mặc dù Việt Nam đã thông qua Luật Phòng chống tác hại thuốc lá, khoảng 6 năm nay tỷ lệ hút thuốc có giảm. Theo thống kê sau bao nỗ lực của toàn ngành, các địa phương thì tỷ lệ hút thuốc lá giảm được từ 19.9 % năm 2010 xuống còn 18,2 % năm 2015.

Trong khi đó tình trạng hút thuốc lá thụ động vẫn còn đáng báo động, tỷ lệ giảm vẫn chưa cao. Nếu năm 2010 hút thuốc lá thụ động tại nhà khoảng 73,1% thì sau năm năm giảm được còn gần 60%, tại cơ quan, nơi làm việc giảm từ 55,9 xuống 42,6 %. Đây là những tín hiệu khả quan. Tuy nhiên, PGS Quảng cho rằng, cách phòng bệnh rẻ tiền, giảm tốn kém nhất vẫn là tránh xa thuốc lá. Chủ động phòng tác hại thuốc lá mọi nơi, mọi lúc.

Ngoài thuốc lá, biện pháp phòng ung thư hữu hiệu nữa đó là ăn nhiều rau và trái cây. Hạn chế thực phẩm thịt đỏ, thịt bảo quản, đồ hộp. Các loại thực phẩm chứa nhiều chất phụ gia, bảo quản càng không tốt cho cơ thể và cũng là tác nhân thúc đẩy ung thư.

PGS Quảng đưa ra cách nữa đó là tập thể dục, vận động. Vận động 10.000 bước chân mỗi ngày là khẩu hiệu mà ngành y tế đưa ra. Đây không chỉ phòng ung thư mà còn phòng rất nhiều bệnh như đái tháo đường, bệnh tim mạch.