Nhập hàng Trung Quốc từ rau quả đến máy móc

5 tháng nhập gần 30 tỉ USD

Lý giải về nhập siêu từ Trung Quốc vẫn tăng cao, ông Lê Phụng Hào, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Marketing VN, cho rằng Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN - Trung Quốc được áp dụng từ lâu. Đến nay, nhiều loại hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc vào ASEAN nói chung và VN nói riêng đều được hưởng mức thuế ưu đãi, thậm chí còn 0%, khiến cho các sản phẩm từ quốc gia này vốn đã rẻ nay càng rẻ hơn. Bên cạnh đó, Trung Quốc có nguồn cung dồi dào, đủ sản phẩm “thượng vàng hạ cám”, từ rẻ tiền đến cao cấp nên các doanh nghiệp dễ lựa chọn. Đặc biệt, Trung Quốc có chung đường biên giới với VN nên tồn tại đặc thù loại hình kinh doanh biên mậu. Do nhiều yếu tố trên khiến hàng hóa Trung Quốc dễ dàng được đưa vào VN. Vì vậy trên thị trường, hàng hóa Trung Quốc tràn ngập, từ quần áo, giày dép, mỹ phẩm đến đồ điện tử, điện gia dụng.

Vị chuyên gia này chia sẻ, khi còn làm ở một công ty giày dép trong nước, ông có chuyến khảo sát thị trường tại các tỉnh biên giới phía bắc giáp với Trung Quốc và nhận thấy việc kinh doanh qua lại giữa hai bên cũng giống như buôn bán ngay trong thị trường nội địa. Những chuyến xe chở hàng hóa chính thức qua lại cửa khẩu với thủ tục khá nhanh chóng. Ví dụ, nhập vải theo đường chính ngạch, thủ tục kiểm duyệt chặt chẽ hơn, đòi hỏi đáp ứng các tiêu chuẩn về thuốc nhuộm, về kiểm dịch; nhưng khi nhập khẩu qua đường biên mậu thì hàng rào kỹ thuật rất lỏng lẻo. Đó là chưa kể hàng đi đường tắt, qua sông... mà cơ quan hải quan không thể kiểm soát được.
Luật sư Trần Xoa, Giám đốc Công ty luật Minh Đăng Quang, chuyên gia tư vấn về thuế, phân tích thêm, đặc thù buôn bán mậu biên là được phép để người dân địa phương dễ dàng trao đổi hàng hóa. Tuy nhiên, chính sách này dễ bị lợi dụng để các công ty tuồn hàng vào thị trường nội địa hoặc thậm chí là buôn lậu. Đồng thời, việc nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc cũng tiềm ẩn nguy cơ kê khai giá thấp hơn giá trị thật để đóng thuế thấp. Hoặc đơn vị nhập khẩu kê khai không đúng mã hàng hóa, chuyển sản phẩm từ mã có thuế nhập khẩu cao sang mã hàng có mức thuế nhập khẩu thấp hơn (đây là hình thức gian lận thương mại).